DÜŞÜNME, AKIL YÜRÜTME VE PROBLEM ÇÖZME

Bilginin zihinsel temsilleri üzerinde yapılan manipülasyonlar psikologlar tarafından düşünce olarak tanımlanmaktadır. Temsiller kelime, imge, ses veya diğer duyu sistemlerin veri biçiminde olabilmektedir .

Düşünce bir anlamda zihnimizin içimizdeki dili olarak düşünebilir. Düşünce birkaç farklı zihinsel faaliyet içerdiği ifade edilmektedir. Zihnimizde işittiğimiz veya söylediğimiz sözel cümleler düşüncenin bir modunu oluşturur. Buna önermesel düşümce denilmektedir çünkü bu bir anlamda “Açım” , “Dışarıya çıkıp yiyecek birşeyler alsam ” gibi ifadeler içermektedir.Bir diğer düşünce modu imgesel düşünce modudur. Bu mod zihnimizde gördüklerimiz, işittiklerimiz veya hissettiklerimizdir. Üçüncüsü ise motorsal  düşüncedir ve motor hareketlerin zihinsel temsillerini kapsamaktadır. Bu üç düşünce modu ile bilgi belirli biçimden farklı ya da yeni biçime dönüştürülür. Bu  dönüşümler vasıtasıyla akıl yürütme, problem çözme ve karar verme işleri gerçekleştirilir ve sonuç olarak  da bir hedefe ulaşılır.

Toplumda her zaman “akıllı düşün” gibi önermeler çok duyulur. Zekice düşünmek akıl yürüterek ve mantıksal bir şekilde düşünmek anlamına gelmektedir. Akıl yürütme deneme yanılma durumlarında zaman kaybettirici ve tehlikeli durumlara  karşı koruma veya tasarruf sağlamaktadır. Birçok zaman insanlar önce problemi zihinlerinde çözer ve sonradan dış dünyada onu uygulamaya geçirmektedirler. Problem çözme öncesinde iki temel akıl yürütme kullanılmaktadır. Bunlar tümevarım ve tümdengelim akıl yürütmeleridir. Tümdengelim yukarıdan aşağıya bir bilişsel süreçtir. Akıl yürütme işlemi en üstten bir başka deyişle, genel ilkelerden başlatılır ve belirli bir durumla ilgili olarak sonuç çıkartılır. Tümevarım akıl yürütmede bilgi işlem tümdengelimin tersi yönünde yapılır. Özel bulgulardan başlanır ve bulgulara dayanılarak genel ilkeler geliştirilir. Tümdengelim tümevarıma göre daha güçlü bir akıl yürütmedir. Eğer  öncül önermeler  doğru ise sonucun yanlış olma olasılığı yoktur. Tümevarım ise kesinlik içermemektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir