İstanbul tanıyalım

İstanbul tanıyalım
1 Temmuz 2014 tarihinde eklendi, 2.226 kez okundu.

istanbul manzaraİstanbul tanıyalım

İstanbul, yerleşim tarihi 300 bin, kentsel tarihi yaklaşık 3 bin, başkentlik tarihi 1600 yıla kadar uzanan Avrupa ile Asya kıtalarının kesiştiği noktada bulunan bir dünya kentidir. Şehir çağlar boyunca farklı uygarlık ve kültürlere ev sahipliği yapmış, yüzyıllar boyu çeşitli din, dil ve ırktan insanların bir arada yaşadığı kozmopolit ve metropolit yapısını korumuş ve tarihsel süreçte eşsiz bir mozaik halini almıştır. Uzun zaman dilimleri boyunca her alanda merkez olmayı ve iktidarda kalmayı başaran dünyadaki ender yerleşim yerlerinden biri olan İstanbul geçmişten günümüze bir dünya başkentidir.

istanbul1İstanbul’un tarihi ana hatlarıyla beş büyük döneme ayrılabilir: Tarih öncesi dönem, Byzantion dönemi, Konstantinopolis dönemi, Konstantiniyye dönemi ve İstanbul dönemi.

Tarih öncesi dönem (MÖ 3000-MÖ 667)

Küçükçekmece Gölü kenarında bulunan Yarımburgaz Mağarasında yapılan kazılarda insan kültürüne ait ilk izlere rastlanmıştır. Bu dönemde gölün çevresinde Cilalı Taş Devri ve Bakır Çağı insanların yaşadığı sanılmaktadır.

İlk belirgin yerleşim sahipleri olarak Megaralılar’ın insanı olarak kabul edilmektedir. Megaralılar, bugünkü Kadıköy’e yerleştiler ve “Khalkedon” adını verdiler. Ayrıca Kadıköy ‘e bağlı Fikirtepe’de de çeşitli buluntular ortaya çıkmıştır. Elen Mitolojisi’ne göre Batum’a doğru yola çıkan 40 Yunanlı, İstanbul Boğazı’ndan geçerken, bugünkü Sarayburnu’nda karaya çıkmış, bulundukları yere, “Altın Boynuz” dedikleri Haliç’e ve Khalkedon’a yerleşmişlerdir.

istanbul

Byzantion ve Bizans dönemi (M.Ö 667-M.S. 332)

İstanbul, bu dönemde adı Byzantion olan antik bir Yunan şehir devleti olarak kurulacak, kısa zamanda gelişip güçlenecek ve dönemin merkezi gücü Roma İmparatorluğu tarafından ele geçirilecektir. Romalilar tarafindan Byzantion, latinleştirilecek ve Byzantium olarak Roma İmparatorluğu’nun önemli şehirlerinden biri haline gelecek, adı değiştirilecek önce Byzantium sonra Augusta Antonina diye anılacaktır.

Antik Yunan Şehir Devleti Byzantion ve Antik Yunan Dönemi (M.Ö 667-MÖ 196)

Bugünkü İstanbul’un temelleri MÖ 7. yüzyılda atılmıştır. “Byzantion” şehri Megaralılar tarafından MÖ 667’de tarihi yarımadanın doğusunda Sarayburnu civarında kurulmuştur. Byzantion uzun süre şehir devlet yapısı göstermiştir. MÖ 478’de Byzantion Spartalı Pausanlılar tarafından ele geçirilmiştir.Ancak yönetimde sadece 2 yıl kalacaktır.

Byzantion Spartalı Pausanlıların yönetiminde ancak iki yıl kalabilmiş, sonra Pausanlılar şehrin halkı tarafından kovulmuşlardır. Böylece MÖ 476’dan itibaren Byzantion demokrasiyi yönetim biçimi olarak belirlemiştir. Uzun süre şehir devlet yapısı gösteren Byzantion, stratejik konumuna borçlu olduğu ekonomik gelişme sayesinde tüm antik Yunan bölgesine müdahale edebilen bir güç olmuştur.

istanbul3Türkiye Cumhuriyeti dönemi (1923-)

  • 13 Ekim 1923’te Ankara’nın Türkiye Cumhuriyeti’nin başkenti ilan edilmesiyle İstanbul, M.S. 330’dan beri sürdürdüğü başkentlik özelliğini kaybetmiştir.
  • 28 Mart 1930’da Konstantinopolis (Konstantiniyye) adı tamamen yürürlükten kaldırılmış ve şehrin resmi adı İstanbul olmuştur.

İstanbul’un tarihsel önemi

İstanbul 4. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar on altı yüzyıl boyunca dünyanın en büyük ve en önemli metropolleri arasında yer almıştır. Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarının kesiştiği geniş bir bölgenin tartışmasız tek hakimi olmuş ve bu süreçte dünya tarihini önemli derecede etkilemeyi başarmıştır.

istanbul tarihiİstanbul kesintisiz bin altı yüz yıl boyunca, 330’dan 1922’ye kadar olan dönemde; Roma İmparatorluğu (330-395), Bizans İmparatorluğu (395-1204, 1261-1453), Latin İmparatorluğu (1204-1261) ve Osmanlı İmparatorluğu (1453-1922) olmak üzere dört farklı imparatorluğa başkentlik yapmıştır. Bu imparatorluklardan üçü var oldukları dönemde dünyanın en büyük güç ve iktidar sahibi devletleri olarak tarihe geçmiştir. Hepsinin İstanbul’dan yönetildiği düşünüldüğünde şehrin tarihsel önemi ve değeri anlaşılabilir.

1923’te Ankara’nın başkent olmasıyla köklü başkentlik özelliğini yitiren İstanbul, 4. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar on dört yüzyıl boyunca koruduğu her alanda etkin bir ‘dünya kenti’ olma özelliğini Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan sonra cumhuriyet tarihiyle birlikte tekrar kazanmaya başlamış, günümüzde Orta Doğu ve Avrupa’nın en önemli merkezleri arasında yerini almıştır.

istanbul sultanahmetİstanbul’u yöneten devletler

  • Antik Yunan şehir devleti (MÖ 667-MÖ 196)
  • Roma İmparatorluğu (MÖ 196-395)
  • Bizans İmparatorluğu (395-1204), (1261-1453)
  • Latin İmparatorluğu (1204-1261)
  • Osmanlı İmparatorluğu (29 Mayıs 1453-13 Kasım 1918)
  • İtilaf devletleri (13 Kasım 1918-6 Ekim 1923)
  • Türkiye Cumhuriyeti (6 Ekim 1923-)

İstanbul’un başkentlik yaptığı devletler

  • Roma İmparatorluğu (330-395)
  • Bizans İmparatorluğu (395-1204), (1261-1453)
  • Latin İmparatorluğu (1204-1261)
  • Osmanlı İmparatorluğu (1453-1922)

 

Etiketler:

İstanbul tanıyalım Konusuna 1 Yorum Yapıldı
  1. mert dedi ki:

    ahh istanbull sen ne güzelsinnn onca mücadeler verildi senin için iyiki bizimsin

Sayfa başına git